Het jaar 2026 brengt belangrijke veranderingen met zich mee voor iedereen die in België spaart of belegt. De langverwachte en veelbesproken meerwaardebelasting is in werking getreden, wat betekent dat de fiscus voortaan meekijkt wanneer u winst maakt op uw beleggingen. Tegelijkertijd zagen we begin dit jaar flink wat turbulentie op de financiële markten, al bleef de Belgische spaarder niet bij de pakken zitten. We zetten de belangrijkste feiten, de nieuwe regels en de recentste cijfers overzichtelijk op een rij. Zo weet u precies waar u aan toe bent.

De intrede van de nieuwe meerwaardebelasting

De meest ingrijpende verandering voor uw portefeuille is zonder twijfel de nieuwe meerwaardebelasting die sinds 1 januari 2026 van kracht is. Concreet betekent dit dat u in de meeste gevallen 10 procent belasting betaalt op de winst die u maakt bij de verkoop van financiële activa zoals aandelen, obligaties en beleggingsfondsen.

Gelukkig wordt u niet belast op de volledige historische winst van uw beleggingen. Volgens de FOD Financiën hanteert de overheid een zogenaamd fotomoment op 31 december 2025. De waarde van uw beleggingen op die datum geldt als de nieuwe startwaarde. Verkoopt u in de loop van 2026 of later met winst, dan wordt de belasting enkel berekend op de waardestijging die na dat fotomoment is gerealiseerd. Maakt u verlies ten opzichte van de waarde op het fotomoment, dan betaalt u uiteraard geen belasting op die verkoop.

Vrijstellingen en het verschil tussen opt-in en opt-out

Om de kleine belegger te ontzien, is er een belangrijke jaarlijkse vrijstelling voorzien. De FOD Financiën bevestigt dat de eerste schijf van 10.000 euro aan gerealiseerde meerwaarden per persoon per jaar is vrijgesteld van belasting. Voor een koppel loopt dit bedrag dus op tot 20.000 euro. Bovendien vallen fiscale spaarproducten buiten schot. Volgens ACM Insurance is er geen meerwaardebelasting verschuldigd op uw pensioensparen, langetermijnsparen of groepsverzekering.

Hoe betaalt u deze nieuwe taks? U heeft als belegger de keuze tussen twee systemen. Bij een opt-in houdt uw bank of makelaar de belasting automatisch in bij de verkoop. Dit is te vergelijken met de vertrouwde roerende voorheffing. Het voordeel is dat u weinig administratie heeft. Kiest u voor een opt-out, dan bent u zelf verantwoordelijk om alles correct aan te geven in uw belastingaangifte. Dit vergt meer werk, maar het stelt u wel in staat om eventuele minderwaarden oftewel verliezen af te trekken van uw gemaakte winsten.

Belgische gezinnen blijven investeren ondanks woelige markten

Hoewel de nieuwe regels en de belastingen veel aandacht opeisen, laten de Belgen zich niet afschrikken om te blijven investeren. Uit recente cijfers van de Nationale Bank van België blijkt dat het financieel vermogen van de Belgische gezinnen in het eerste kwartaal van 2026 licht is gedaald. Dit kwam vooral door negatieve prijseffecten en woelige beurzen als gevolg van geopolitieke spanningen.

Toch bleef de instroom van nieuw geld enorm groot. Volgens de Nationale Bank pompten de huishoudens in de eerste drie maanden van het jaar maar liefst 8,5 miljard euro in beleggingsfondsen. Dat is een van de hoogste kwartaalbedragen van de afgelopen jaren. Daarnaast zagen de vertrouwde gereglementeerde spaarboekjes hun saldo aandikken met 2 miljard euro. Dit toont aan dat de Belg nog steeds een stevige spaarbuffer aanlegt, maar tegelijkertijd de weg naar de beurs goed weet te vinden.

Gemengde fondsen en duurzaamheid in de lift

Wie belegt, kiest vaak voor fondsen om het risico te spreiden. De Autoriteit voor Financiële Diensten en Markten, beter bekend als de FSMA, publiceerde onlangs haar overzicht van het eerste kwartaal. Het totale nettoactief van de Belgische openbare beleggingsfondsen bedroeg toen 247 miljard euro.

Volgens de FSMA blijven vooral de gemengde fondsen en de pensioenspaarfondsen bijzonder populair bij de particuliere belegger. Wat eveneens opvalt, is de verschuiving naar duurzaamheid. Maar liefst 78 procent van het geld in deze sector zit intussen in fondsen die duurzame kenmerken integreren in hun beleid. De tijd dat rendement het enige criterium was, lijkt daarmee definitief voorbij. Tot slot merkte de toezichthouder ook op dat de typische aandelenbelegger ouder is: ongeveer 60 procent van de actieve aandelenbeleggers in ons land was vorig jaar 50 jaar of ouder.

Conclusie

Het beleggingslandschap in België is in 2026 behoorlijk veranderd. De nieuwe meerwaardebelasting van 10 procent vraagt om de nodige aandacht, al bieden de ruime vrijstellingen en de uitzondering voor pensioensparen een geruststelling voor de modale belegger. Hoewel de markten onrustig begonnen aan het jaar, bewijzen de recordinvesteringen in fondsen dat we massaal blijven zoeken naar manieren om ons kapitaal te laten groeien. Goed geïnformeerd blijven en de juiste keuzes maken rond de nieuwe fiscaliteit, is vandaag belangrijker dan ooit om uw rendement te beschermen.